Bölüm 08 / 10 · Okuma ≈ 65 dk

Yatırımcı rehberi

Yatırımcıya etkisi, çıkarılacak dersler ve finansal okuryazarlık sözlüğü.

15 · Yatırımcı

Yatırımcıya etkisi ve dersler

455.758 tekil yatırımcının karşılaştığı tablo ve bu krizden çıkarılabilecek dersler. Yatırım tavsiyesi değildir.

Dersler

"Para piyasası fonu" etiketi risksizlik garantisi değildir

Fonun portföy içeriğine (repo, grup şirketi, düşük likidite) bakılmalı. TP2 para piyasası fonu 224 mlr TL ve 167 bin yatırımcıyla temerrüde düştü.

Olağanüstü getiri bir risk sinyalidir

TLY'nin 2025 getirisi %4.233 oldu; halka arzdan zirveye 48–200 kat yükselişler görüldü. Getiri ne kadar yüksekse sorulması gereken soru o kadar fazladır.

Yoğunlaşmayı ve ilişkili tarafları kontrol edin

Fon, yöneticisinin grup şirketlerinin hisselerini taşıyor mu? KAP'taki %5 eşik bildirimleri ve portföy dağılım raporları izlenmeli.

Valör ve fiyatlama değişikliği erken uyarıdır

16.09 13:31'de ödemenin 10. iş günü valörüne çekilmesi, aynı akşamki temerrüdün habercisiydi.

Tanınmış isimler denetimin kanıtı değildir

Bağımsız üyelerin kendi beyanlarına göre yönetim kurulları seyrek toplandı; kamu geçmişi olan isimler güvence değildir.

Resmi kaynağı esas alın

SPK bültenleri, KAP ve Başsavcılık/Bakanlık açıklamaları; SPK ve DMM dolaşan yanlış bilgiler konusunda ayrıca uyardı. Sosyal medyadaki listeler ve rakamlar teyit edilmeden paylaşılmamalı.

DevamıKavramlar, 60 terimlik sözlük, kırmızı bayrak kontrol listesi ve "ne yapmalı" kutuları Finansal okuryazarlık bölümündedir (15b).

15b · Finansal okuryazarlık

Bu krizi anlamak için finansal okuryazarlık

On iki kavram, 60 terimlik sözlük, bir fona ya da hisseye bakarken sorulacak 15 soru ve şimdi ne yapılabileceği. Genel bilgi amaçlıdır; yatırım tavsiyesi ve hukuki danışmanlık değildir.

Bu krizi anlamak için 12 kavram

Kavram 1

Fon payı bir 'mevduat' değildir

Fona yatırılan para, fonun sahip olduğu varlıklardaki bir paydır. Paranın değeri de ne zaman geri alınabileceği de o varlıkların değerine ve satılabilirliğine bağlıdır; mevduat sigortası yoktur.

Bu olayda: 455.758 tekil yatırımcı 131 fonda tasfiyeyi bekliyor; ödemeler 'varlıklar nakde döndükçe, pay oranında' yapılacak.

RakamlaMedyadaki 826–891 mlr TL fon büyüklüğü (resmi değil) ÷ 455.758 yatırımcı ≈ yatırımcı başına ortalama 1,81–1,95 mn TL. Uyarı: ortalama, büyük yatırımcılarca yukarı çekilir; medyan bilinmiyor.

Okur için ders

Fonun 'ne vaat ettiğine' değil, 'neye sahip olduğuna' bakın; fon payının değeri portföyün değeridir.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'2A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon3A SPK basın duyurusu (21.09.2026): tasfiye süresi 3→6 ay, 'daha erken bitebilir'4B Bigpara (17-18.09.2026): SPK, TCMB, BDDK ve FİK kararları5B Euronews TR (17.09.2026): kendi kendini besleyen döngü açıklaması; DSTKF %39,41

Kavram 2

Likidite uyumsuzluğu: 'günlük iade' ile 'satılamayan hisse'

Fon her gün iade sözü veriyorsa, portföyü de her gün satılabilecek varlıklardan oluşmalıdır. Satılması haftalar süren bir pozisyon, günlük iade vaadini boş bırakır.

Bu olayda: Tera fonları grup hisselerinde büyük pozisyon taşıyordu; 16.09 sonrası bu hisselerde hacim neredeyse sıfırlandı.

RakamlaTLY'nin TRHOL payı %21,68 × 30 mn pay ≈ 6,50 mn lot (30.06.2026 sunum oranı; sonraki değişim bilinmiyor). 25.09 TRHOL hacmi 54 lot → 6.504.000 ÷ 54 ≈ 120.444 seans. Kriz öncesi (01.08–15.09) ortalama günlük 306.354 lotla bile, piyasadaki TÜM işlemleri tek başına yapsa ~21 seans; hacmin %20'sini kullanarak ~106 seans. TERA için: %11,21 × 700 mn ≈ 78,5 mn lot; 25.09 hacmiyle (6.822 lot) ~11.503 seans.

Okur için ders

Fonun en büyük pozisyonlarını, o hisselerin günlük işlem hacmiyle karşılaştırın: 'Bu pozisyon kaç günde satılır?'

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı3? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)

Kavram 3

Fiyat var ama satılamıyor: taban serisi ve hacim kilidi

Taban fiyattan alıcı yoksa ekrandaki fiyat 'son işlem' fiyatıdır; o fiyattan büyük miktarda satış yapılamaz.

Bu olayda: TERA, TRHOL, TEHOL, PEKGY 16-25.09 arasında 8 seans üst üste taban yaptı.

RakamlaBileşik düşüş: 0,90^8 = 0,4305 → 15.09'dan −%56,95 (veri: dört hissede ~−%56,9). TERA günlük hacmi 15.09'da 5.497 mn TL → 25.09'da 0,66 mn TL (≈ −%99,99). Aynı dönemde BIST 100 13.892 → 12.899 (−%7,15).

Okur için ders

Grafikteki fiyat, bir varlığın nakit karşılığı değildir; hacmi de okuyun.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262C Endeks24 (25.09.2026): TLY'deki 6 hisse 8 seans taban; birim fiyat çöküşü yansıtmıyor3? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)

Kavram 4

Yoğunlaşma: tek sepete çok yumurta

Fonun tek bir şirkete (veya tek gruba) yüksek oranla bağlanması, o şirketteki sorunun doğrudan fona taşınması demektir. Kurallar (%5/%20) bu riski sınırlamak içindir.

Bu olayda: Fonlar sığ hisselerde çok yüksek paylara ulaştı: GUNDG'de Pusula fonları %38,67 (18.08), DSTKF fiili dolaşımında Tera fonları %39,41 (31.08), OZATD'de Tera fonları %26,41 (14.05).

RakamlaTLY'de ilk 5 hisse ≈ %77,85 (agregatör, tarih belirsiz). Her biri %5'e indirilecek olsa en az 77,85 − 25 = 52,85 puanlık satış gerekir; 243,6 mlr TL'lik fon büyüklüğüyle ≈ 128,7 mlr TL. Dört grup hissesinin 01.08–15.09 ortalama toplam günlük hacmi ≈ 8,73 mlr TL → bu satış, piyasanın tamamını ~15 seans tek başına emmek demektir. [Varsayımsal örnek: ağırlık tarihi ile fon büyüklüğü tarihi farklı; kuralın geçiş süresi ve tam hesap yöntemi bu çalışmada doğrulanmadı.]

Okur için ders

Fonun en büyük 5 pozisyonunun toplam ağırlığına bakın; bir grubun kendi şirketleri varsa bunu ayrı risk sayın.

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1B Patronlar Dünyası: 19.08 müzekkeresi; GUNDG %38,67, DSTKF fiili dolaşım %39,41; 'yüksek yoğunlaşma tek başına kanıt değildir'2B Patronlar Dünyası (26.09.2026): OZATD–Tera hattı, 212 TL blok, fon payı %8,14→%26,413D FVT fon sayfası TLY (17.09.2026 portföy dağılımı: hisse %80,43, repo −%7,61) — veri agregatörü4B Ekonomim: fon krizi nasıl başladı; 28.08 Rehber %5/%20 yoğunlaşma sınırı ve zorunlu satış5B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.2026

Kavram 5

Döngüsel sahiplik: fon, yöneticisinin patronunu tutarsa

Bir fonun, kendisini yöneten şirketin ana ortağının veya kardeş şirketlerin hisselerini taşıması çıkar çatışması yaratır ve değerlerin birbirini beslemesine yol açabilir.

Bu olayda: TERA → Tera Portföy %99; TLY → TERA %11,21, TRHOL %21,68, TEHOL %5,45; TERA → TRHOL %41,21; TRHOL → TERA %7,49 (şirket sunumu).

Rakamla15.09 fiyatları ve sunum oranlarıyla (varsayımsal): TLY'nin üç grup hissesindeki payı ≈ 17,6 + 29,3 + 5,2 = 52,0 mlr TL (TLY'nin 243,6 mlr TL'lik büyüklüğünün ~%21'i). TERA'nın TRHOL payı 0,4121 × 135,0 ≈ 55,6 mlr TL = TERA PD'sinin (156,8) ~%35'i; TRHOL'ün TERA payı 0,0749 × 156,8 ≈ 11,7 mlr TL = TRHOL PD'sinin ~%9'u. Yani iki şirketin PD'lerinin bir kısmı birbirinin hissesinin fiyatına dayanıyor.

Okur için ders

Fonun portföyünde 'kurucu grubun' hisselerini arayın; varsa, o grubun hisseleri düşerken fonun da aynı anda düşeceğini bilin.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı2B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20263? Proje dosyası 11: kurumsal yapı, döngüsel ortaklık, finansallar (proje içi analiz)

Kavram 6

Olağanüstü getiri bir risk sinyalidir

Uzun süre piyasanın çok üzerinde getiri, ya olağanüstü yetenek ya da olağanüstü risk (yoğunlaşma, kaldıraç, değerleme) demektir. Getirinin kaynağını sorun.

Bu olayda: TLY 2025'te %4.233 getiri açıkladı (şirket faaliyet raporu); getiri büyük ölçüde grup ve sığ hisse fiyatlarındaki artıştan geliyordu.

Rakamla%4.233 getiri = 1 TL → 43,33 TL (yılda ~43 kat). Aynı dönemde BIST 100 yıl sonları 2024: 9.831 → 2025: 11.262 (+%14,6). DSTKF halka arzdan kapanış zirvesine 46,98 → 3.920 TL (~83x); OZATD 105 → 5.115 TL (~48,7x).

Okur için ders

Fonun getirisini aynı dönemin endeks getirisiyle karşılaştırın; fark onlarca kat ise portföyün neyden oluştuğunu okuyun.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A* Tera Yatırım 2025 Faaliyet Raporu (TLY 2025 getirisi %4.233; DSTKF halka arz liderliği) — şirket beyanı2B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20263C halkarz.com: DSTKF halka arzı 46,98 TL, lider Tera Yatırım, dağıtım4C halkarz.com: OZATD halka arzı 105 TL, lider Vakıf Yatırım5B Yeni Şafak (27.09.2026): halka arzdan zirveye çarpanlar (DSTKF, OZATD)

Kavram 7

Piyasa değeri / özkaynak (PD/DD): fiyatın defterle bağı

PD/DD, piyasanın şirkete biçtiği değerin defter değerine oranıdır. Aynı sektördeki şirketlerle karşılaştırıldığında aşırı sapma, fiyatın temel göstergelerle açıklanmasının güç olduğunu gösterir (kanıt değil, soru işaretidir).

Bu olayda: GUNDG, DSTKF ve KTLEV'de zirve değerlemeleri özkaynağın onlarca katına çıktı.

RakamlaGUNDG zirve: 102,57 ÷ 0,864 mlr ≈ 119x (şirket 2024, 2025 ve 2026/6'yı zararla kapattı; çalışan 2). DSTKF zirve: 1.306,7 ÷ 14,8 mlr ≈ 88x; 25.09'da 26,4x — borsadaki 6 faktoring şirketinin 25.09 PD/DD aralığı 0,74–1,40x (medyan ~0,80x). KTLEV zirve: 483 ÷ 34,36 ≈ 14,1x.

Okur için ders

Bir hissenin PD/DD'sini aynı sektördeki 3-5 şirketle karşılaştırın; 10 kat ve üzeri fark varsa 'neden?' sorusunun cevabını arayın.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1? Proje dosyası S-gundogdu-gida: PD/DD hesabı (proje içi analiz)2B İş Yatırım mali tablo servisi GUNDG (özkaynak 863,8 mn TL, 2026/6), erişim 27.09.20263? Proje dosyası S-destek-finans: zirve PD 1,3067 trilyon TL, halka arz değerlemesi (proje içi analiz)4A* Destek Faktoring sitesi: 30.06.2026 özkaynak 14,8 mlr TL, 6A net kâr 2,6 mlr TL — şirket beyanı5C Uzmanpara anahtar oranlar (TERA, TRHOL, TEHOL, PEKGY, KTLEV, GUNDG, OZATD, DSTKF, GARFA, ISFIN, LIDFA, CRDFA, ULUFA, SEKFK), erişim 27.09.2026 (25.09 kapanışı)6? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)7B Gıda Bülteni (24.09.2026): GUNDG üretim durdu, çalışan sayısı 2

Kavram 8

Kâr kalitesi: kâr nereden geliyor?

İki şirket aynı kârı açıklayabilir; biri asıl işinden, öteki elindeki hisselerin değer artışından. İkincisi, hisseler düşünce tersine döner.

Bu olayda: TERA'nın, KTLEV'in ve TRHOL'ün 2026 kârlarının büyük kısmı esas faaliyet dışı kalemlerden geldi.

RakamlaTERA 6A2026: finansman öncesi faaliyet kârı 73,52 − esas faaliyet kârı 23,26 = 50,26 mlr TL (faaliyet kârının %68'i; net kârın 46,26 mlr TL'sinin %109'u). KTLEV 2026/6: net kâr 22,93 mlr TL'nin ~%84'ü faaliyet dışı. TRHOL 6A2026: net kâr 4,56 mlr TL, bunun 4,92 mlr TL'si TFRS 9 ilk gün kazancı; esas faaliyetten 36,5 mn TL zarar.

Okur için ders

Gelir tablosunda 'esas faaliyet kârı' ile 'net kâr'ı yan yana koyun; aradaki fark büyükse notlarda kaynağını okuyun.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı2? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)3B Endeks24 (12.08.2026): Katılımevim diğer faaliyet gelirlerinin %92,4'ü sermaye piyasası işlem kârı4C YatırımX: TRHOL 6A2026 kârının 4,92 mlr TL'si TFRS 9 ilk gün kazancı

Kavram 9

Güncel olmayan fon fiyatı: erken çıkan kazanır, kalan öder

Fon fiyatı portföydeki kaybı yansıtmıyorsa, bu fiyattan çıkan yatırımcı gerçekte olduğundan fazla para alır; fark kalanların payından çıkar.

Bu olayda: TLY'nin son TEFAS fiyatı 16.09'dan beri güncellenmedi; fondaki 6 hisse sonraki 8 seansta ~%57 düştü.

RakamlaVarsayımsal örnek: 1.000 paylık fon, eski fiyat 100 TL (ekranda 100.000 TL). Portföy gerçekte %40 değer kaybetmiş (gerçek değer 60.000 TL, pay başı 60). 300 pay eski fiyattan (100) çıkarsa 30.000 TL ödenir; kalan 700 pay 30.000 TL'yi paylaşır → pay başı 42,9 TL. Kalanlar adil değere (60) göre ek %28,6 kaybeder. Gerçek TLY kaybı bilinmiyor; 14 no'lu dosyanın kaba tahmini ~%40-46 (ajan hesabı, doğrulanmadı). SPK tasfiyede TEFAS'ta gerçekleşmemiş iade talimatlarına öncelik verdi.

Okur için ders

Bir fonun fiyatlama sıklığı (günlük/aylık) ve son fiyat tarihi, riskin kendisidir; fiyat donmuşsa değer belirsizdir.

Belirsiz · çelişkili — gerekçeyi gösterBELİRSİZ · çelişkili — kaynaklar çelişiyor veya doğrulanamadı
Kaynak1C Endeks24 (25.09.2026): TLY'deki 6 hisse 8 seans taban; birim fiyat çöküşü yansıtmıyor2A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon3B Ekovitrin: TLY'den temerrüt öncesi 59,6 mlr TL çıkış, 8.560 yatırımcı

Kavram 10

Etiket ≠ içerik: 'para piyasası fonu' da temerrüde düşebilir

Fonun adı ve türü bir çerçevedir; asıl risk portföyün içeriğindedir (karşı taraf, grup şirketi, likidite).

Bu olayda: TP2 (Tera Para Piyasası) 16.09'da temerrüde düştü; Pusula'nın PRY/PNU PPF'leri 15.09'da. SPK 2025 sonunda 'para piyasası fonlarında' da açıklanamayan fiyat hareketleri gözlediğini söyledi.

RakamlaTP2: ~224,4 mlr TL, ~167 bin yatırımcı (16.09). Pusula PPF 112,7 mlr TL / 55.256 yatırımcıdan (Ağustos) 25,2 mlr TL / 39.320 yatırımcıya indi → büyüklükte −%77,6. Tüm PPF'lerden bir haftada 313,7 mlr TL çıkış (haber).

Okur için ders

PPF'de bile portföy dağılım raporunu açın: repo karşı tarafı kim, grup şirketi borçlanma aracı var mı?

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C Piyasadetay (16.09.2026): THF ve TP2 temerrüdü; TP2 224,4 mlr TL / ~167 bin yatırımcı2B Gazete Oksijen: Pusula'dan 28.08 sonrası 132,7 mlr TL çıkış; PPF 112,7→25,2 mlr TL3B Mynet: PPF'lerden 1 haftada 313,7 mlr TL çıkış; BIST 100 haftalık −%8,184A SPK açıklaması (18.09.2026): 2025 sonu anomali, FİK 02.12.2025, nitelikli yatırımcı eşiği 1→10 mn TL, 28.08.2026 Rehber

Kavram 11

Zorunlu satış bulaşması ve banka hücumu

Bir fonun satışı fiyatı düşürür, düşen fiyat diğer fonları vurur; 'erken çıkan tam alır' bilgisi herkesi aynı anda kapıya koşturur.

Bu olayda: 28.08 Rehberi'nden sonra Pusula ve Tera fonlarından hızlı çıkışlar başladı; 16.09'da BIST 100 −%5,54 ve devre kesici; 17.09'da FİK, TCMB 300 mlr TL repo, SPK özkaynak eşiği %35→%20.

RakamlaTLY: 28.08–16.09 net 59,6 mlr TL çıkış ≈ çıkış sonrası kalan büyüklüğün (243,6) ~%24'ü, başlangıç büyüklüğünün (≈243,6 + 59,6 = 303,2; yaklaşık) ~%20'si. 01.09'da 469 kişi 28,4 mlr TL → kişi başı ~60,6 mn TL; 02.09'da 4.335 kişi 21,7 mlr TL → ~5,0 mn TL. Dört grup hissesinin eşzamanlı PD'si 445,7 → 192,3 mlr TL (−253,4 mlr, −%56,9).

Okur için ders

Kriz anında 'herkes çıkıyor' haberi, kalanlar için riski büyütür; fonun likiditesi zayıfsa ilk sinyaller (valör değişikliği) ciddiye alınmalıdır.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Ekovitrin: TLY'den temerrüt öncesi 59,6 mlr TL çıkış, 8.560 yatırımcı2B İnternet Haber (23.09.2026): TLY günlük çıkışları (01.09: 469 kişi 28,4 mlr TL)3B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20264B Sözcü (16.09.2026): BIST 100 −%5,54, devre kesici 16:04:325B Bloomberg HT (17.09.2026): TCMB 300 mlr TL repo ihalesi6A SPK Bülteni 2026/60 (17.09.2026): 7 PYŞ fonları TEFAS'ta kapatıldı; kredili işlem özkaynak oranı %35→%207C Veysel Ulusoy, Cumhuriyet (20.09.2026): zorunlu satış bulaşması, ağ çarpanı (senaryo)

Kavram 12

Tasfiye: ne kadar geri alınır, neye bağlı?

Tasfiyede yatırımcı, fonun varlıkları satıldıkça pay oranında ödeme alır. Toplam geri kazanım bir tahmin değil, üç değişkenin sonucudur: varlıkların likiditesi, satış fiyatı ve borç/öncelik sırası.

Bu olayda: Tasfiyeyi Tera fonlarında İş Bankası, diğerlerinde Ziraat Bankası yürütüyor; satışlar 'yatırımcı menfaati, piyasa derinliği, likidite' gözetilerek yapılacak; TEFAS'ta gerçekleşmemiş iade talimatları öncelikli; süre 6 ay (daha erken bitebilir).

RakamlaMekanizma örneği (varsayımsal): Portföyün %20'si nakit/repo gibi hemen paraya dönen varlık, %80'i sığ hisse olsun. Nakit kısım hızla dağıtılabilir; hisse kısmı ise satış fiyatına bağlıdır — hisseler kote fiyatın %60'ından satılabilirse toplam geri kazanım 0,20 + 0,80 × 0,60 = %68, %30'undan satılabilirse %44 olur. Bu sayılar TAHMİN DEĞİLDİR; yalnızca hangi değişkenin neyi belirlediğini gösterir. Hedef Portföy, 13 TEFAS fonunun ~31 mlr TL'sinin ~29,8 mlr TL'sinin likit olduğunu açıkladı (şirket beyanı) — fonlar arasında likidite çok farklı.

Okur için ders

Tasfiye bankasının ve SPK'nın resmi duyurularını izleyin; 'yüzde şu kadar ödenecek' diyen gayriresmi rakamlara itibar etmeyin.

Belirsiz · çelişkili — gerekçeyi gösterBELİRSİZ · çelişkili — kaynaklar çelişiyor veya doğrulanamadı
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon2A SPK basın duyurusu (21.09.2026): tasfiye süresi 3→6 ay, 'daha erken bitebilir'3A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'

Sözlük (A–Z, 60 terim)

Metinde altı noktalı çizgili terimlere dokunarak kısa tanımı açabilirsiniz; tam madde burada.

A

Açığa satış

Eş anlamlı / kısaltma: short selling

Sahip olunmayan payın ödünç alınarak satılması; fiyat düşerse ucuza geri alınarak kâr edilir. Aşırı oynak paylarda borsa tarafından yasaklanabilir.

Bu olayda: KTLEV'e VBTS kapsamında 31.07–28.08.2026 arasında açığa satış yasağı getirildi (haber aktarımı).

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)
Aracı kurum

Eş anlamlı / kısaltma: yatırım kuruluşu, menkul değerler şirketi

Yatırımcıların borsada alım-satım emirlerini ileten, halka arzlara aracılık eden SPK lisanslı kuruluş. Kendi hesabına (portföy) da işlem yapabilir.

Bu olayda: Tera Yatırım Menkul Değerler (TERA) hem DSTKF halka arzının lideri hem OZATD'de işlem yapan taraftı; SPK 2026/65 ile Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 'kendi nam ve hesabına' 2 yıl işlem yasağı getirildi.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/65 (25.09.2026): OZATD, 11 kişi suç duyurusu; Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2 yıl işlem yasağı2C halkarz.com: DSTKF halka arzı 46,98 TL, lider Tera Yatırım, dağıtım
Aracı kurum dağılımı (AKD)

Eş anlamlı / kısaltma: AKD, aracı kurum dağılım tablosu

Bir hissede bir günde hangi aracı kurumlar üzerinden ne kadar alım/satım yapıldığını gösteren tablo. Aracı kurumu gösterir; hesap sahibini (kimin aldığını) göstermez.

Bu olayda: Anonim bir hesabın paylaştığı 08.09.2026 OZATD tablosunda alışların %97,62'si Tera Yatırım, satışların %86,83'ü İnfo Yatırım üzerinden (teyit edilmedi).

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1D Anonim X hesabının paylaştığı OZATD 08.09.2026 aracı kurum dağılımı (teyit edilmedi) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)2? Proje dosyası 27: OZATD 8 Eylül AKD aritmetik kontrolü (proje içi analiz)

B

Banka hücumu (run)

Eş anlamlı / kısaltma: fon hücumu, kaçış

Yatırımcıların, başkalarından önce çıkmak için aynı anda paralarını çekmeye koşması. Önce çıkan tam alır; bu bilgi herkesi erken çıkmaya iter.

Bu olayda: TLY'den 28.08 sonrası 59,6 mlr TL net çıkış; Pusula'dan 132,7 mlr TL; PPF'lerden bir haftada 313,7 mlr TL çıkış (TEFAS verisine dayanan haberler).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Ekovitrin: TLY'den temerrüt öncesi 59,6 mlr TL çıkış, 8.560 yatırımcı2B Gazete Oksijen: Pusula'dan 28.08 sonrası 132,7 mlr TL çıkış; PPF 112,7→25,2 mlr TL3B Mynet: PPF'lerden 1 haftada 313,7 mlr TL çıkış; BIST 100 haftalık −%8,18
Bedelli sermaye artırımı

Eş anlamlı / kısaltma: bedelli, rights issue

Ortakların para ödeyerek yeni pay alması. Şirkete nakit girer; bu yüzden piyasa değeri artışının bir kısmı fiyat artışı değil, sermaye girişidir.

Bu olayda: TEHOL 21.10.2025'te %100 bedelli artırım yaptı (şirket sitesi); PEKGY'nin 09.07.2025 artırımı da faktöre göre bedelli görünüyor ama KAP'tan teyit edilmedi.

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)
Bedelsiz sermaye artırımı

Eş anlamlı / kısaltma: bedelsiz, split

Şirketin iç kaynaklarından ortaklara ücretsiz yeni pay dağıtması. Pay sayısı artar, fiyat oranında düşer; şirketin değeri değişmez. Uzun dönem fiyat karşılaştırmasında düzeltilmiş fiyat kullanılmalıdır.

Bu olayda: TERA'da %200 (22.07.2024) ve %344,44 (30.10.2025) bedelsiz vardı; halka arz fiyatı 10 TL düzeltilmiş olarak 0,75 TL'ye karşılık gelir.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)
Bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı (SPKn 107/2)

Eş anlamlı / kısaltma: yanıltıcı bilgi yayma

Fiyatları veya yatırımcı kararlarını etkilemek için yalan/yanıltıcı bilgi, söylenti, yorum veya rapor yayıp bundan menfaat sağlamak. Ceza: 3-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.

Bu olayda: Bu olayda 107/2 kapsamında resmi bir suç duyurusu kamuya açıklanmadı; sosyal medya 'pompalama'sına dair resmi tespit bulunamadı. Ayrı dosyada 'panik yaratan paylaşımlar' nedeniyle 246 hesaba erişim engeli ve 16 tutuklama bildirildi (ilişkisi bilinmiyor).

Belirsiz · çelişkili — gerekçeyi gösterBELİRSİZ · çelişkili — kaynaklar çelişiyor veya doğrulanamadı
Kaynak1A 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 96, 101, 106, 107, 108), mevzuat.gov.tr
Birim pay değeri (NAV)

Eş anlamlı / kısaltma: net aktif değer, fon fiyatı, birim pay fiyatı

Fonun toplam varlıklarından borçları düşülüp pay sayısına bölünmesiyle bulunan 'bir payın değeri'. Fon alım-satımları bu fiyattan yapılır; fiyat gerçekçi değilse giren/çıkan yatırımcılar arasında haksız değer aktarımı olur.

Bu olayda: TLY'nin son yayımlanan TEFAS fiyatı 10.308,9671 TL (16.09.2026). Fondaki 6 hisse sonraki 8 seansta ~%57 düştüğü hâlde yeni birim fiyat yayımlanmadı; gerçek NAV bilinmiyor.

Belirsiz · çelişkili — gerekçeyi gösterBELİRSİZ · çelişkili — kaynaklar çelişiyor veya doğrulanamadı
Kaynak1C Endeks24 (25.09.2026): TLY'deki 6 hisse 8 seans taban; birim fiyat çöküşü yansıtmıyor2? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)
Blok satış

Eş anlamlı / kısaltma: toptan satış, blok işlem

Büyük miktarda payın önceden anlaşılmış fiyattan tek seferde el değiştirmesi.

Bu olayda: OZATD'de 27-30.04.2026'da 3,31 mlr TL'lik bloğun 13 mn payı 212 TL'den Tera Yatırım'a (~2,76 mlr TL) geçti (haber aktarımı).

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1B Patronlar Dünyası (26.09.2026): OZATD–Tera hattı, 212 TL blok, fon payı %8,14→%26,41
Brüt takas / tek fiyat / tedbirli pay

Eş anlamlı / kısaltma: VBTS tedbirleri, volatilite bazlı tedbir

Borsa İstanbul'un aşırı oynaklık gösteren paylara uyguladığı kademeli önlemler: brüt takas (satılan payın/paranın peşin bulunması), tek fiyat (seans yerine belirli anlarda tek fiyattan eşleşme), açığa satış/kredi yasağı.

Bu olayda: KTLEV'de 31.07–28.08.2026 arasında açığa satış ve kredili işlem yasağı uygulandı; OZATD ekran görüntüsünde 'Tedbirli' ibaresi var; GUNDG 14.09'dan itibaren 10 seans tek fiyatla işlem gördü.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)2? Proje dosyası S-gundogdu-gida: PD/DD hesabı (proje içi analiz)3D Anonim X hesabının paylaştığı OZATD 08.09.2026 aracı kurum dağılımı (teyit edilmedi) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)

D

Devre kesici

Eş anlamlı / kısaltma: circuit breaker, endeks bazlı işlem durdurma

Endeks veya hisse belirli bir oranın üzerinde düştüğünde işlemleri kısa süre durduran mekanizma; paniğin kendi kendini beslemesini yavaşlatmak içindir.

Bu olayda: 16.09.2026'da BIST 100 gün içinde %6'yı aşınca devre kesici 16:04:32'de çalıştı, işlemler 16:24:32'de yeniden başladı; endeks günü −%5,54 (13.122,58) kapattı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Sözcü (16.09.2026): BIST 100 −%5,54, devre kesici 16:04:322B Borsanın Gündemi (16.09.2026): BIST 100 13.122,58 (−%5,54)
Döngüsel (çapraz) sahiplik

Eş anlamlı / kısaltma: karşılıklı iştirak, cross-holding

A şirketinin B'yi, B'nin (ya da B'nin yönettiği fonun) A'yı tutması. Toplam değer iki kez sayılabilir ve fiyatlar birbirini karşılıklı besleyebilir.

Bu olayda: TERA → Tera Portföy %99; Tera Portföy'ün yönettiği TLY → TERA %11,21, TRHOL %21,68, TEHOL %5,45; TERA → TRHOL %41,21; TRHOL → TERA %7,49 (şirket sunumu, 30.06.2026).

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı2? Proje dosyası 11: kurumsal yapı, döngüsel ortaklık, finansallar (proje içi analiz)

E

Etkin pişmanlık (SPKn 107/3)

Eş anlamlı / kısaltma: pişmanlık ödemesi

107/1 suçunu işleyen kişinin, elde ettiği menfaatin iki katını (en az 500.000 TL) Hazine'ye ödemesi hâlinde cezasızlık (soruşturma başlamadan) veya ceza indirimi (soruşturmada yarı, kovuşturmada üçte bir).

Bu olayda: SPK bültenleri 2026/59 ve 2026/65 bu imkâna dipnotla atıf yapıyor (Kurul kararından itibaren 15 gün).

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 96, 101, 106, 107, 108), mevzuat.gov.tr2A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları3A SPK Bülteni 2026/65 (25.09.2026): OZATD, 11 kişi suç duyurusu; Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2 yıl işlem yasağı

F

Fiili dolaşım (halka açıklık)

Eş anlamlı / kısaltma: fiili dolaşımdaki pay, free float

Şirketin borsada gerçekten el değiştirebilen, ana ortakların kilitli tutmadığı pay oranı. Oran küçüldükçe az parayla fiyat daha çok oynar.

Bu olayda: Tera Portföy fonları 31.08.2026 itibarıyla DSTKF'nin fiili dolaşımdaki paylarının %39,41'ini tutuyordu; OZATD'de Kısa Dalga'ya göre %86-96 (tek kaynak).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Patronlar Dünyası: 19.08 müzekkeresi; GUNDG %38,67, DSTKF fiili dolaşım %39,41; 'yüksek yoğunlaşma tek başına kanıt değildir'2B Euronews TR (17.09.2026): kendi kendini besleyen döngü açıklaması; DSTKF %39,41
Finansal İstikrar Komitesi (FİK)

Eş anlamlı / kısaltma: FİK

Hazine ve Maliye Bakanı başkanlığında TCMB, BDDK, SPK, TMSF'nin katıldığı, sistemik riskleri değerlendiren koordinasyon kurulu.

Bu olayda: FİK konuyu ilk kez 02.12.2025'te görüştü; 17.09.2026 sabahı toplanıp 'temel veya yapısal bir risk yok' açıklaması yaptı.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK açıklaması (18.09.2026): 2025 sonu anomali, FİK 02.12.2025, nitelikli yatırımcı eşiği 1→10 mn TL, 28.08.2026 Rehber2B Bigpara (17-18.09.2026): SPK, TCMB, BDDK ve FİK kararları
F/K

Eş anlamlı / kısaltma: fiyat/kazanç, P/E

Piyasa değerinin yıllık net kâra oranı: 'bugünkü kârla şirketin kendini kaç yılda geri ödeyeceği'. Kâr tek seferlik veya faaliyet dışı kalemlerden geliyorsa yanıltıcıdır.

Bu olayda: 25.09 kapanışıyla TERA F/K 1,03 görünüyor (uzmanpara); ancak TERA kârının büyük kısmı esas faaliyet dışı (bkz. kâr kalitesi). DSTKF F/K 80,10 iken diğer faktoring şirketleri 1,55–3,78.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C Uzmanpara anahtar oranlar (TERA, TRHOL, TEHOL, PEKGY, KTLEV, GUNDG, OZATD, DSTKF, GARFA, ISFIN, LIDFA, CRDFA, ULUFA, SEKFK), erişim 27.09.2026 (25.09 kapanışı)2A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı

H

Halka arz

Eş anlamlı / kısaltma: IPO, birincil arz

Şirket paylarının ilk kez borsada yatırımcılara satılması.

Bu olayda: DSTKF Ocak 2025'te 46,98 TL'den (PD ~15,66 mlr TL), OZATD Ağustos 2024'te 105 TL'den, KTLEV Haziran 2023'te 13,43 TL'den halka arz edildi.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C halkarz.com: DSTKF halka arzı 46,98 TL, lider Tera Yatırım, dağıtım2C halkarz.com: OZATD halka arzı 105 TL, lider Vakıf Yatırım3? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)
Hisse senedi yoğun fon (HSY)

Eş anlamlı / kısaltma: hisse fonu, HSY fon

Portföyünün en az %80'ini sürekli olarak yerli hisse senetlerine yatırmak zorunda olan fon türü. Hisse fiyatındaki her düşüş fon fiyatına doğrudan yansır.

Bu olayda: Tera Portföy Hisse Senedi (TL) Fonu (THF) 16.09'da temerrüde düştü; THF'nin portföy değeri 28.08–17.09 arasında 59'dan 127 mlr TL'ye çıktı ve 107 bin yeni yatırımcı girdi (bu artış fiyat etkisini de içerir, net nakit girişi değildir).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C Piyasadetay (16.09.2026): THF ve TP2 temerrüdü; TP2 224,4 mlr TL / ~167 bin yatırımcı2B Nefes (27.09.2026): THF portföy değeri 59→127 mlr TL, 107 bin yeni yatırımcı

İ

İade / geri alım

Eş anlamlı / kısaltma: fon satışı, geri satım, redemption

Yatırımcının fon payını fona geri satıp karşılığında nakit almasıdır. Açık uçlu fonda bu hak, fonun varlıklarını nakde çevirebilmesine bağlıdır.

Bu olayda: Tera Portföy'e göre iade talepleri kısa sürede ~300 mlr TL'ye ulaştı; 16-18.09'da bazı fonlarda ödeme yapıldı, sonra ödemeler durdu (şirket anlatımı).

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1B Diken (20.09.2026): Tera Portföy — ~300 mlr TL iade talebi; Takasbank kısıtı (şirket anlatımı)
İçerden öğrenenlerin ticareti / bilgi suistimali (SPKn 106)

Eş anlamlı / kısaltma: insider trading, içsel bilgi

Henüz kamuya açıklanmamış ve fiyatı etkileyebilecek bir bilgiye dayanarak işlem yapıp menfaat sağlamak. Ceza: 3-5 yıl hapis veya adli para cezası (menfaatin iki katından az olamaz).

Bu olayda: Başsavcılığın Temmuz–Eylül fon çıkışlarını 'ivedilikle' istemesi, erken çıkışların içeriden bilgiyle yapılıp yapılmadığının incelendiği hipotezine uyar. Bu bir soruşturma adımıdır; erken çıkış tek başına suç değildir ve bu kapsamda açıklanmış bir suçlama yoktur.

Belirsiz · çelişkili — gerekçeyi gösterBELİRSİZ · çelişkili — kaynaklar çelişiyor veya doğrulanamadı
Kaynak1A 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 96, 101, 106, 107, 108), mevzuat.gov.tr2A* Başsavcılık→MKK müzekkeresi görüntüsü, 22.09.2026, 2026/149004 (gazeteci paylaşımı; resmi yayın değil) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)3? Proje dosyası 28: MKK müzekkeresi ve stopaj önerisi analizi (proje içi analiz)
İdari para cezası (İPC)

Eş anlamlı / kısaltma: idari yaptırım

SPK'nın mevzuata aykırılık için kurum veya kişiye verdiği para cezası; suç duyurusundan farklı olarak idari bir yaptırımdır.

Bu olayda: 12.02.2026 DSTKF halka arzı İPC'si (Destek + Tera); 23.09.2026 Pardus Portföy'e 26,6 mn TL İPC — bu ikincisi ayrı Hidropar dosyasıdır, fon krizine karıştırılmamalıdır.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1B Endeks24: SPK 12.02.2026 DSTKF halka arz talep toplama/dağıtım aykırılığı İPC (Destek ve Tera'ya ayrı ayrı)2A SPK Bülteni 2026/64 (23.09.2026): PEKGY pay alım teklifi talebi reddi; Pardus İPC (ayrı Hidropar dosyası)
İlişkili taraf işlemi

Eş anlamlı / kısaltma: ilişkili kişi işlemi

Bir şirketin veya fonun, aynı grubun başka şirketi, ortağı veya yöneticisiyle yaptığı işlem. Yasak değildir, ama fiyatın piyasa koşullarında olup olmadığı özel dikkat ister.

Bu olayda: TRHOL, 23.06.2026'da TERA sermayesinin ~%7,6'sını grup ortağı Gül Ayşe Çolak'tan aldı; işlem ilişkili taraf işlemi olarak nitelendi ve TRHOL bundan 4,92 mlr TL 'ilk gün kazancı' kaydetti (analiz sitesi aktarımı; oran kaynaklarda çelişkili).

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1C YatırımX: TRHOL 6A2026 kârının 4,92 mlr TL'si TFRS 9 ilk gün kazancı2? Proje dosyası 11: kurumsal yapı, döngüsel ortaklık, finansallar (proje içi analiz)
İşlem bazlı piyasa dolandırıcılığı (SPKn 107/1)

Eş anlamlı / kısaltma: piyasa bozucu eylem, işlem bazlı manipülasyon

Fiyat, arz veya talep hakkında yanlış/yanıltıcı izlenim uyandırmak amacıyla alım-satım yapmak, emir verip iptal etmek veya hesap hareketi gerçekleştirmek. Kanundaki ceza: 3-5 yıl hapis ve 5.000-10.000 gün adli para cezası.

Bu olayda: SPK 2026/59 (KTLEV, GUNDG, DSTKF; 38 tekil kişi) ve 2026/65 (OZATD; 11 kişi) bu madde kapsamında suç duyurusu içeriyor. Suç duyurusu, suç tespiti veya mahkûmiyet değildir.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 96, 101, 106, 107, 108), mevzuat.gov.tr2A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları3A SPK Bülteni 2026/65 (25.09.2026): OZATD, 11 kişi suç duyurusu; Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2 yıl işlem yasağı
İşlem yasağı

Eş anlamlı / kısaltma: borsada işlem yasağı (SPKn 101)

SPK'nın, piyasa dolandırıcılığı şüphesi bulunan kişi veya kurumların belirli paylarda ya da tüm borsada geçici/sürekli işlem yapmasını yasaklaması. İdari bir tedbirdir, ceza mahkûmiyeti değildir.

Bu olayda: Pusula Portföy'e KTLEV'de, Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2'şer yıl 'kendi nam ve hesabına' işlem yasağı; çok sayıda kişiye 2 yıl yasak ve lisans iptali.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (md. 96, 101, 106, 107, 108), mevzuat.gov.tr2A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları3A SPK Bülteni 2026/65 (25.09.2026): OZATD, 11 kişi suç duyurusu; Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2 yıl işlem yasağı

K

Katılma payı

Eş anlamlı / kısaltma: fon payı, pay

Fona yatırılan paranın karşılığında yatırımcıya verilen, fondaki mülkiyet payını gösteren birim. Yatırımcının hakkı, elindeki pay sayısı × birim pay değeridir.

Bu olayda: Başsavcılık 22.09 müzekkeresinde MKK'dan fonlar için yatırımcı bazında 'mevcut hesaptaki katılma payı değeri' bilgilerini istedi.

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1A* Başsavcılık→MKK müzekkeresi görüntüsü, 22.09.2026, 2026/149004 (gazeteci paylaşımı; resmi yayın değil) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)2B TRT Haber (26.09.2026): Başsavcılık son 3 ayda fonlardan çıkanların bilgisini istedi
Konsorsiyum lideri

Eş anlamlı / kısaltma: lider aracı kurum

Halka arzı düzenleyen, talep toplayan ve payları dağıtan aracı kurumlar grubunun başı.

Bu olayda: DSTKF halka arzının lideri Tera Yatırım; OZATD'ninki Vakıf Yatırım (Tera değil); KTLEV'inki İnfo Yatırım (Hedef grubu).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C halkarz.com: DSTKF halka arzı 46,98 TL, lider Tera Yatırım, dağıtım2C halkarz.com: OZATD halka arzı 105 TL, lider Vakıf Yatırım3? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)
Kote fiyat vs gerçekleşebilir değer

Eş anlamlı / kısaltma: mark-to-market, satılabilir değer

Ekranda görünen son işlem fiyatı (kote) ile o fiyattan gerçekten satılabilecek miktar farklı şeylerdir. Hacim yoksa kote fiyat, varlığın nakit karşılığını göstermez.

Bu olayda: 25.09'da TRHOL kote 1.940 TL ama o gün yalnız 54 lot işlem gördü; TERA'da 6.822 lot. Kote fiyatla hesaplanan PD ile gerçekleşebilir değer arasındaki farkı tasfiye gösterecek.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.2026
Kredili işlem ve özkaynak oranı

Eş anlamlı / kısaltma: kaldıraçlı işlem, marj

Aracı kurumdan borç alarak hisse almak. Hesaptaki özkaynak/portföy oranı belirli eşiğin altına inerse aracı kurum 'teminat tamamlama' ister veya pozisyonu zorla satar.

Bu olayda: SPK 17.09'da kredili işlemlerde özkaynak oranını %35'ten esnek %20'ye geçici olarak indirdi (02.10.2026'ya kadar) — amaç, zorla satışların fiyatları daha da bastırmasını önlemek.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/60 (17.09.2026): 7 PYŞ fonları TEFAS'ta kapatıldı; kredili işlem özkaynak oranı %35→%20
Kurucu / yönetici

Eş anlamlı / kısaltma: fon kurucusu, fon yöneticisi

Fonun hukuki sahibi (kurucu) ile yatırım kararlarını veren (yönetici) taraf. Türkiye'de ikisi çoğunlukla aynı PYŞ'dir; fon yöneticisi PYŞ'deki lisanslı kişidir.

Bu olayda: SPK 2026/59'da DSTKF için suç duyurusu yapılan tek kişi Tera Portföy fon yöneticisi İbrahim Bekçi (işlem yasağı kişiye, paya değil; lisansı iptal). Eski GM Alper Öztürk ifadesinde yöneticiliğinin 'kâğıt üzerinde' kaldığını söyledi (şüpheli beyanı).

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları
Kâr kalitesi / esas faaliyet dışı kâr

Eş anlamlı / kısaltma: faaliyet dışı gelir, tek seferlik kâr

Kârın ne kadarının şirketin asıl işinden (aracılık, faktoring, üretim) ne kadarının menkul kıymet değerlemesi, tek seferlik kazanç gibi tekrarlanması belirsiz kalemlerden geldiğinin ölçüsü.

Bu olayda: TERA 6A2026: esas faaliyet kârı 23,26 mlr TL, finansman öncesi faaliyet kârı 73,52 mlr TL → ~50,26 mlr TL yatırım faaliyeti kaynaklı (net kârın %109'u). KTLEV 2026/6: net kârın ~%84'ü faaliyet dışı. TRHOL 6A2026: 4,56 mlr TL net kârın 4,92 mlr TL'si TFRS 9 ilk gün kazancı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı2? Proje dosyası S-katilimevim: KTLEV fiyat/PD serisi ve kâr yapısı (proje içi analiz)3B Endeks24 (12.08.2026): Katılımevim diğer faaliyet gelirlerinin %92,4'ü sermaye piyasası işlem kârı4C YatırımX: TRHOL 6A2026 kârının 4,92 mlr TL'si TFRS 9 ilk gün kazancı

L

Likidite uyumsuzluğu

Eş anlamlı / kısaltma: vade uyumsuzluğu, liquidity mismatch

Yükümlülüğün (günlük iade vaadi) varlıktan (satılması günler/aylar süren hisse) daha kısa vadeli olması. Herkes aynı anda çıkmak isterse fon vaadini yerine getiremez.

Bu olayda: Günlük iade vaat eden fonlar, 16.09 sonrası neredeyse hiç işlem görmeyen sığ hisselere bağlıydı: TRHOL'de 25.09 hacmi 54 lot; TLY'nin TRHOL payı (%21,68 ≈ 6,5 mn lot) bu hacimle ~120 bin seansta satılabilirdi (hesap, bkz. kavram kartı 2).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı3? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)

M

Malvarlığı dondurma vs el koyma

Eş anlamlı / kısaltma: dondurma, el koyma, tedbir

Dondurma: varlığın tasarrufunun idari/koruma tedbiriyle geçici olarak engellenmesi. El koyma: ceza muhakemesi kapsamında yargısal karar. İkisi de mülkiyetin kaybı (müsadere) değildir; müsadere yargılama sonucuna bağlıdır.

Bu olayda: Adalet Bakanı'na göre 26.09'da 42 gerçek kişi, 46 tüzel kişi ve 18 fonun malvarlığı donduruldu; haberlerde iki kavram karışık kullanılıyor, hukuki dayanakları ayrı ayrı doğrulanamadı. Listede yer almak suç tespiti değildir.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B AA (26.09.2026): Adalet Bakanı Gürlek — isnatlar, 42 gerçek/46 tüzel kişi/18 fon malvarlığı dondurma
MKK

Eş anlamlı / kısaltma: Merkezi Kayıt Kuruluşu

Hisse ve fon paylarının kimin hesabında olduğunu elektronik olarak kaydeden kuruluş. Yatırımcı bazında tüm hareketler burada izlenir.

Bu olayda: 455.758 tekil yatırımcı sayısı MKK kaydına dayanıyor; Başsavcılık 22.09'da MKK'dan fonların 2023'ten beri yatırımcı bazlı işlemlerini ve Temmuz–Eylül çıkışlarını istedi.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'2A* Başsavcılık→MKK müzekkeresi görüntüsü, 22.09.2026, 2026/149004 (gazeteci paylaşımı; resmi yayın değil) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)3B TRT Haber (26.09.2026): Başsavcılık son 3 ayda fonlardan çıkanların bilgisini istedi
Müzekkere

Eş anlamlı / kısaltma: resmi yazı, savcılık yazısı

Savcılık veya mahkemenin bir kuruma bilgi/belge istemek ya da işlem yaptırmak için gönderdiği resmi yazı.

Bu olayda: Başsavcılık Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosu 22.09.2026'da MKK'ya (2026/149004) müzekkere yazdı; aynı numaralı 19.08.2026 tarihli yazı dosyanın temerrütten önce açıldığını gösteriyor.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A* Başsavcılık→MKK müzekkeresi görüntüsü, 22.09.2026, 2026/149004 (gazeteci paylaşımı; resmi yayın değil) (belge görüntüsü — Kanıt arşivi)2B Patronlar Dünyası: 19.08 müzekkeresi; GUNDG %38,67, DSTKF fiili dolaşım %39,41; 'yüksek yoğunlaşma tek başına kanıt değildir'3B TRT Haber (26.09.2026): Başsavcılık son 3 ayda fonlardan çıkanların bilgisini istedi

N

Nitelikli yatırımcı

Eş anlamlı / kısaltma: profesyonel olmayan nitelikli yatırımcı

Serbest fon gibi riskli ürünlere girebilmek için belirli bir finansal varlık eşiğini aşan yatırımcı. Amaç, yüksek riskli ürünleri kaybı taşıyabilecek kişilerle sınırlamaktır.

Bu olayda: Eşik 18.12.2025'e kadar 1 mn TL idi; SPK 2025 sonundaki anomaliler üzerine eşiği 10 mn TL'ye çıkardı. Bu tarihten önce giren geniş kitle serbest fonlarda kaldı.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK açıklaması (18.09.2026): 2025 sonu anomali, FİK 02.12.2025, nitelikli yatırımcı eşiği 1→10 mn TL, 28.08.2026 Rehber

Ö

Özkaynak

Eş anlamlı / kısaltma: defter değeri, net varlık, DD

Şirketin varlıklarından borçları çıktıktan sonra ortaklara kalan kısım (bilançodaki değer).

Bu olayda: TERA'nın özkaynağı 31.12.2024'te 1,69 mlr TL iken 30.06.2026'da 92,36 mlr TL (şirket sunumu). GUNDG'nin özkaynağı 30.06.2026'da 0,86 mlr TL.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A* Tera Yatırım şirket sunumu (30.06.2026 verisi): finansallar, TLY'nin grup payları — şirket beyanı2B İş Yatırım mali tablo servisi GUNDG (özkaynak 863,8 mn TL, 2026/6), erişim 27.09.2026

P

Para piyasası fonu (PPF)

Eş anlamlı / kısaltma: likit fon, PPF

Parayı çok kısa vadeli, düşük riskli araçlara (repo/ters repo, mevduat, kısa vadeli bono) yatıran fon. Genellikle aynı gün veya ertesi gün nakde dönüşür; yatırımcı gözünde 'mevduata en yakın' fon türüdür. Risksiz değildir: içeriğine ve karşı tarafa bağlıdır.

Bu olayda: Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu (TP2) 16.09.2026'da iade temerrüdüne düştü (~224,4 mlr TL, ~167 bin yatırımcı); Pusula'nın PRY ve PNU para piyasası fonları 15.09'da temerrüde düştü. TP2'nin temerrüt anındaki ayrıntılı portföyü bu çalışmada bağımsız olarak doğrulanamadı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C Piyasadetay (16.09.2026): THF ve TP2 temerrüdü; TP2 224,4 mlr TL / ~167 bin yatırımcı2B Habertürk (16.09.2026): 2 fonda temerrüt, 6 fonda iade (valör) değişikliği3B Gazete Oksijen: Pusula'dan 28.08 sonrası 132,7 mlr TL çıkış; PPF 112,7→25,2 mlr TL
PD/DD

Eş anlamlı / kısaltma: piyasa değeri / defter değeri, price-to-book

Piyasa değerinin özkaynağa oranı. 1x, şirketin defterdeki değeri kadar fiyatlandığını; 100x, defterin yüz katı fiyat biçildiğini gösterir. Tek başına 'pahalı/ucuz' hükmü vermez, ama sektör ortalamasından çok sapması açıklama ister.

Bu olayda: GUNDG zirvede ~119x (102,57 mlr / 0,864 mlr), DSTKF zirvede ~88x (1.306,7 / 14,8 mlr) iken borsadaki diğer faktoring şirketleri 25.09'da 0,74–1,40x aralığında (uzmanpara).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1? Proje dosyası S-gundogdu-gida: PD/DD hesabı (proje içi analiz)2? Proje dosyası S-destek-finans: zirve PD 1,3067 trilyon TL, halka arz değerlemesi (proje içi analiz)3C Uzmanpara anahtar oranlar (TERA, TRHOL, TEHOL, PEKGY, KTLEV, GUNDG, OZATD, DSTKF, GARFA, ISFIN, LIDFA, CRDFA, ULUFA, SEKFK), erişim 27.09.2026 (25.09 kapanışı)
Piyasa değeri (PD)

Eş anlamlı / kısaltma: market cap

Hisse fiyatı × toplam pay sayısı. Piyasanın o an şirkete biçtiği fiyat; gerçekleşmiş bir değer değil, son işlem fiyatının tüm paylara uygulanmasıdır.

Bu olayda: Dört grup hissesinin (TERA+TRHOL+TEHOL+PEKGY) eşzamanlı PD'si 15.09.2026'da 445,7 mlr TL, 25.09'da 192,3 mlr TL. 16.09 sonrası fiyatlar taban kilitli olduğundan bunlar 'kote fiyatla hesaplanan' değerlerdir.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262? Proje dosyası 29: İş Yatırım serisi analizi (hesaplar) (proje içi analiz)
Ponzi / Ponzi-benzeri yapı

Eş anlamlı / kısaltma: saadet zinciri, piramit

Eski yatırımcılara ödenen 'getirinin' gerçek kazançtan değil yeni gelen yatırımcıların parasından karşılandığı yapı; yeni para kesilince çöker. 'Ponzi-benzeri' ifadesi, yeni para girişine bağımlı getiri dinamiğini anlatmak için kullanılır ve hukuki bir tespit değildir.

Bu olayda: Adalet Bakanı Gürlek ve The Economist (aktarım) 'Ponzi benzeri' ifadesini kullandı; Bulls'tan Kemal Akkaya 'ponzi yapısında yer almadık' dedi. Nitelemeyi kimin yaptığı her seferinde belirtilmelidir; mahkeme kararı yoktur.

İddia — gerekçeyi gösterİDDİA — siyasetçi/gazeteci/sosyal medya beyanı; kanıtı açıklanmamış
Kaynak1B AA (26.09.2026): Adalet Bakanı Gürlek — isnatlar, 42 gerçek/46 tüzel kişi/18 fon malvarlığı dondurma2? Proje dosyası S-bulls: Akkaya savunması, LYDYE/UFUK taban serileri (proje içi analiz)
Portföy yönetim şirketi (PYŞ)

Eş anlamlı / kısaltma: PYŞ, portföy şirketi

Fonları kuran ve yöneten, SPK lisanslı şirket. Hangi varlığın alınıp satılacağına PYŞ'nin fon yöneticileri karar verir.

Bu olayda: Tasfiyedeki 7 PYŞ: Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus, Bulls Portföy (fon sayıları 6/12/31/16/9/42/15 = 131).

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon
Pump-and-dump

Eş anlamlı / kısaltma: şişir ve boşalt

Bir hissenin fiyatını yapay alımlar/tanıtımla yükseltip (pump) yüksekten satmak (dump). Kalan yatırımcılar düşen fiyatla baş başa kalır.

Bu olayda: Bu olayda bu nitelemeyi yapan resmi bir karar yok; SPK'nın tespiti 'işlem bazlı piyasa dolandırıcılığı' suç duyurusudur. Kavram, iddia edilen mekanizmayı anlamak için genel bir çerçevedir.

İddia — gerekçeyi gösterİDDİA — siyasetçi/gazeteci/sosyal medya beyanı; kanıtı açıklanmamış
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları

R

Repo

Eş anlamlı / kısaltma: geri alım vaadiyle satış, ters repo

Menkul kıymeti daha sonra geri almak üzere satıp kısa vadeli borçlanmak (repo) ya da tersini yapıp borç vermek (ters repo). Fonda eksi işaretli repo kalemi, fonun borçlandığını, yani kaldıraç kullandığını gösterebilir.

Bu olayda: TLY portföyünde 17.09 itibarıyla ters repo +%2,67 ve repo −%7,61 kalemi görülüyor (agregatör verisi) — kaldıraç işareti olabilir. TCMB ise 17.09'da piyasaya 300 mlr TL repo ihalesiyle likidite verdi.

Teyit bekliyor — gerekçeyi gösterTEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü
Kaynak1D FVT fon sayfası TLY (17.09.2026 portföy dağılımı: hisse %80,43, repo −%7,61) — veri agregatörü2B Bloomberg HT (17.09.2026): TCMB 300 mlr TL repo ihalesi

S

Saklayıcı

Eş anlamlı / kısaltma: portföy saklayıcısı, custodian

Fonun varlıklarını, yöneticiden ayrı olarak koruyan kuruluş (genellikle banka). Varlıkların yönetici tarafından kaçırılmasını önleyen temel güvencedir.

Bu olayda: Tasfiyede saklayıcılık ve tasfiye yetkisi bankalara verildi: Tera fonlarında İş Bankası, diğerlerinde Ziraat Bankası.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon
Serbest fon

Eş anlamlı / kısaltma: hedge fon benzeri fon, serbest (TL) fon

Yatırım kısıtları daha gevşek olan, kaldıraç, yoğunlaşma ve türev kullanımına daha çok izin verilen, normalde yalnız 'nitelikli yatırımcıya' satılabilen fon türü. Daha yüksek getiri potansiyeli, daha yüksek risk demektir.

Bu olayda: Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) 243,6 mlr TL büyüklük ve ~102-104 bin yatırımcıyla temerrüde düşen en büyük fondu; portföyünün %80,43'ü hisseydi (17.09 agregatör verisi). Pardus'un 42, Bulls'un 15 tasfiye fonunun büyük çoğunluğu 'hisse senedi yoğun serbest fon'.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Ekovitrin: TLY'den temerrüt öncesi 59,6 mlr TL çıkış, 8.560 yatırımcı2D FVT fon sayfası TLY (17.09.2026 portföy dağılımı: hisse %80,43, repo −%7,61) — veri agregatörü3? Proje dosyası S-pardus: eşik üstü pozisyonlar, hisse yoğun serbest fonlar (proje içi analiz)4? Proje dosyası S-bulls: Akkaya savunması, LYDYE/UFUK taban serileri (proje içi analiz)
Sığ hisse

Eş anlamlı / kısaltma: düşük likiditeli hisse, ince tahtalı hisse

Günlük işlem hacmi küçük, az sayıda emirle fiyatı çok oynayan hisse. Almak kolay, büyük miktarda satmak zordur.

Bu olayda: Savcılık sorgusunda geçen hisseler (KTLEV, GUNDG, DSTKF, OZATD, TERA, TRHOL vb.) bu profile uyuyor; 16-25.09'da TERA'nın günlük hacmi 5,50 mlr TL'den 0,66 mn TL'ye indi.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Yeni Şafak (27.09.2026): halka arzdan zirveye çarpanlar (DSTKF, OZATD)2B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.2026
Stopaj

Eş anlamlı / kısaltma: tevkifat, kaynakta vergi kesintisi

Kazanç elde edildiği anda ödeyen kurumca kesilip devlete ödenen vergi. Fonlarda satışta gerçekleşen getiri üzerinden, fon türüne göre farklı oranla kesilir.

Bu olayda: Bir gazetecinin 'en çok stopaj ödeyenlere bakılsın' önerisinin sınırları var: hisse senedi yoğun fonlarda oran tarihsel olarak %0 (güncel 2026 oranları doğrulanmadı) ve stopaj yalnız gerçekleşmiş kazancı yakalar.

İddia — gerekçeyi gösterİDDİA — siyasetçi/gazeteci/sosyal medya beyanı; kanıtı açıklanmamış
Kaynak1? Proje dosyası 28: MKK müzekkeresi ve stopaj önerisi analizi (proje içi analiz)
Suç duyurusu

Eş anlamlı / kısaltma: ihbar

Bir kurumun, suç şüphesini savcılığa bildirmesi. Savcılık soruşturma açar; iddianame düzenlenip düzenlenmeyeceğine savcılık, suçun işlenip işlenmediğine mahkeme karar verir.

Bu olayda: SPK'nın suç duyuruları (2026/59, 2026/65) ceza soruşturmasının kaynaklarından biri; 27.09.2026 itibarıyla kamuya açıklanmış iddianame yok.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/59 (16.09.2026): KTLEV/GUNDG/DSTKF 107/1 suç duyurusu, işlem yasakları2A SPK Bülteni 2026/65 (25.09.2026): OZATD, 11 kişi suç duyurusu; Tera YMD ve Tera Portföy'e OZATD'de 2 yıl işlem yasağı3B AA (26.09.2026): Adalet Bakanı Gürlek — isnatlar, 42 gerçek/46 tüzel kişi/18 fon malvarlığı dondurma

T

Taban serisi

Eş anlamlı / kısaltma: üst üste taban

Hissenin art arda birçok seans tabanda kapanması. 8 seans tabanın bileşik etkisi 0,9^8 = 0,43, yani yaklaşık −%57'dir.

Bu olayda: Dört grup hissesi 16-25.09 arasında 8 seans üst üste taban yaptı (15.09'a göre ~−%56,9); aynı dönemde BIST 100 −%7,1. GUNDG'de 11 seans taban.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.20262C Endeks24 (25.09.2026): TLY'deki 6 hisse 8 seans taban; birim fiyat çöküşü yansıtmıyor3? Proje dosyası S-gundogdu-gida: PD/DD hesabı (proje içi analiz)
Taban / tavan

Eş anlamlı / kısaltma: günlük fiyat marjı, limit

Borsa İstanbul'da bir hissenin bir günde düşebileceği/yükselebileceği azami sınır (pay piyasasında tipik olarak ±%10). Tabanda satıcı çok, alıcı yoksa işlem gerçekleşmez.

Bu olayda: 16-25.09.2026'da TERA, TRHOL, TEHOL, PEKGY günlük ~−%10 ile kapandı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B İş Yatırım HisseTekil günlük seri (TERA; TRHOL/TEHOL/PEKGY/XU100 aynı şablon) — rapor/borsa-seriler.json, erişim 27.09.2026
Takasbank

Eş anlamlı / kısaltma: İstanbul Takas ve Saklama Bankası

Borsa işlemlerinin takasını (para-menkul kıymet değişimi) yapan ve TEFAS'ı işleten merkezi kuruluş.

Bu olayda: Tera Portföy'e göre 18.09'da Takasbank hesabına kısıt getirildi ve ödemeler durdu; SPK 22.09'da 6 aracı kurumda olağan dışı çıkışları BİST–Takasbank–MKK onayına bağladı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Diken (20.09.2026): Tera Portföy — ~300 mlr TL iade talebi; Takasbank kısıtı (şirket anlatımı)2B Bloomberg HT (22.09.2026): 6 aracı kurumda olağan dışı çıkışlar BİST–Takasbank–MKK onayına bağlandı
Talep toplama

Eş anlamlı / kısaltma: book-building, dağıtım

Halka arzda yatırımcıların pay taleplerinin toplanıp kurallara göre dağıtılması. Dağıtım usulü, halka arz sonrası payların kimde toplanacağını belirler.

Bu olayda: SPK 12.02.2026'da DSTKF halka arzında talep toplama ve dağıtımın mevzuata aykırı yapıldığı gerekçesiyle Destek Finans ve Tera Yatırım'a ayrı ayrı 4.435.027,79 TL idari para cezası verdi (haber aktarımı). Dağıtımda 18 'yüksek başvurulu' katılımcıya %49,29 düştü (halkarz.com).

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Endeks24: SPK 12.02.2026 DSTKF halka arz talep toplama/dağıtım aykırılığı İPC (Destek ve Tera'ya ayrı ayrı)2C halkarz.com: DSTKF halka arzı 46,98 TL, lider Tera Yatırım, dağıtım
Tasfiye

Eş anlamlı / kısaltma: fon tasfiyesi, likidasyon

Fonun kapatılıp varlıklarının satılması ve elde edilen nakdin, borçlar ödendikten sonra, yatırımcılara pay oranında dağıtılması süreci. Yatırımcı ne kadar geri alacağını ancak varlıklar satıldıkça öğrenir.

Bu olayda: Tera fonlarında tasfiye yetkilisi ve saklayıcı T. İş Bankası, diğer 6 şirketin fonlarında TC Ziraat Bankası (2026/61). Süre 3 aydan 6 aya uzatıldı; SPK 'daha erken bitebilir' dedi.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon2A SPK basın duyurusu (21.09.2026): tasfiye süresi 3→6 ay, 'daha erken bitebilir'
TCMB repo ihalesi

Eş anlamlı / kısaltma: likidite ihalesi, açık piyasa işlemi

Merkez Bankası'nın bankalara teminat karşılığı kısa vadeli para vermesi. Piyasada nakit sıkışıklığını gidermek için kullanılır.

Bu olayda: TCMB 17.09'da haftalık repo ihalesini 300 mlr TL'ye çıkardı (beklenti 100 mlr) ve bankalararası borç limitlerini artırdı.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Bloomberg HT (17.09.2026): TCMB 300 mlr TL repo ihalesi2B Bigpara (17-18.09.2026): SPK, TCMB, BDDK ve FİK kararları
TEFAS

Eş anlamlı / kısaltma: Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu

Farklı kurumların fonlarının tek bir platformda alınıp satılabildiği, Takasbank'ın işlettiği elektronik fon pazarı. Fon fiyatları, büyüklükleri ve portföy dağılımları burada izlenebilir.

Bu olayda: SPK 17.09.2026'da 7 PYŞ'nin TEFAS'taki tüm fonlarını alım-satıma kapattı (2026/60); TEFAS'ta gerçekleşmemiş iade talimatlarına tasfiyede öncelik tanındı (2026/61).

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/60 (17.09.2026): 7 PYŞ fonları TEFAS'ta kapatıldı; kredili işlem özkaynak oranı %35→%202A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon3A TEFAS — Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (fon fiyatı, portföy dağılımı, fon karşılaştırma)
Temerrüt (fon bağlamında)

Eş anlamlı / kısaltma: iade temerrüdü, ödeme temerrüdü

Fonun, yatırımcının geri alım talebini izahnamede vaat edilen günde ödeyememesi. Bu, fonun 'battığı' değil, vaat edilen sürede nakit bulamadığı anlamına gelir; ancak çoğunlukla tasfiyenin habercisidir.

Bu olayda: Sıra: 15.09 Pusula PRY ve PNU → 16.09 Tera THF ve TP2 (KAP) → 17.09 TLY → 21.09 TMV.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1C Piyasadetay (16.09.2026): THF ve TP2 temerrüdü; TP2 224,4 mlr TL / ~167 bin yatırımcı2B Habertürk (16.09.2026): 2 fonda temerrüt, 6 fonda iade (valör) değişikliği3B Gazete Oksijen: Pusula'dan 28.08 sonrası 132,7 mlr TL çıkış; PPF 112,7→25,2 mlr TL

V

Valör

Eş anlamlı / kısaltma: ödeme günü, T+n

Fon satış talimatı verildikten sonra paranın hesaba geçtiği gün. 'T+1' bir iş günü sonra ödeme demektir. Valörün uzatılması, fonun nakde çevirmekte zorlandığının erken işaretidir.

Bu olayda: 16.09.2026'da Tera Portföy'ün TLY, TMV, DOH, T3B ve iki döviz fonunda iade valörü 10. iş gününe uzatıldı; TLY'de fiyatlama ayda bire indirildi. Ertesi gün TLY temerrüde düştü.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Habertürk (16.09.2026): 2 fonda temerrüt, 6 fonda iade (valör) değişikliği2B Ekovitrin: TLY'den temerrüt öncesi 59,6 mlr TL çıkış, 8.560 yatırımcı

Y

Yatırım fonu

Eş anlamlı / kısaltma: fon, menkul kıymet yatırım fonu

Birçok yatırımcının parasını bir havuzda toplayıp, izahnamesinde yazan kurallara göre profesyonel bir portföy yöneticisinin hisse, tahvil, repo gibi varlıklara yatırdığı yapı. Yatırımcı fonun kendisine değil, fondaki bir 'paya' sahip olur.

Bu olayda: Krizin merkezi: 7 portföy yönetim şirketinin 131 fonu 17.09.2026'da TEFAS'ta işleme kapatılıp tasfiyeye alındı; MKK kayıtlarına göre bu fonlarda 455.758 tekil yatırımcı var.

Onaylandı · resmi — gerekçeyi gösterONAYLANDI · resmi — en az bir [A] birincil kaynak (ya da şirketin resmi yayını [A*]) olguyu doğrudan söylüyor
Kaynak1A SPK Bülteni 2026/60 (17.09.2026): 7 PYŞ fonları TEFAS'ta kapatıldı; kredili işlem özkaynak oranı %35→%202A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon3A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'
Yoğunlaşma limiti

Eş anlamlı / kısaltma: tek ihraççı sınırı, %5/%20 kuralı

Bir fonun tek bir şirkete ne kadar yatırım yapabileceğini sınırlayan kural. Amaç, tek şirketteki sorunun bütün fonu batırmasını önlemektir.

Bu olayda: SPK 28.08.2026'da Yatırım Fonları Rehberi'ni güncelledi; haberlere göre tek hisse %5 ve %5'i aşan pozisyonların toplamı %20 ile sınırlandı ve fazlanın süre içinde azaltılması istendi. Bu, sığ hisselerde zorunlu satış anlamına geldi.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1A SPK açıklaması (18.09.2026): 2025 sonu anomali, FİK 02.12.2025, nitelikli yatırımcı eşiği 1→10 mn TL, 28.08.2026 Rehber2B Ekonomim: fon krizi nasıl başladı; 28.08 Rehber %5/%20 yoğunlaşma sınırı ve zorunlu satış

Z

Zorunlu satış bulaşması (fire-sale contagion)

Eş anlamlı / kısaltma: yangın satışı, zorunlu satış sarmalı

Bir fonun iade ödemek veya kural gereği satış yapması fiyatları düşürür; düşen fiyat aynı hisseyi tutan diğer fonların değerini de düşürür, onlarda da çıkış ve satış başlar.

Bu olayda: Yorumcular 28.08 Rehberi'nden sonra 'yatırımcı çıkıyor → fon satıyor → hisse düşüyor' sarmalını tarif etti; 16.09'da BIST'te 'finansal kiralama ve faktoring' endeksi −%9,74 düştü.

Doğru · çok kaynak — gerekçeyi gösterDOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Kaynak1B Ekonomim: fon krizi nasıl başladı; 28.08 Rehber %5/%20 yoğunlaşma sınırı ve zorunlu satış2C Veysel Ulusoy, Cumhuriyet (20.09.2026): zorunlu satış bulaşması, ağ çarpanı (senaryo)3B Sözcü (16.09.2026): BIST 100 −%5,54, devre kesici 16:04:32

Kırmızı bayrak kontrol listesi

Bir fona ya da hisseye bakarken sorulacak 15 soru. Her maddenin altında bu olaydaki karşılığı ve nereden kontrol edileceği yazıyor. İşaretleriniz yalnız bu tarayıcıda kalır; hiçbir yere gönderilmez.

0/15

İşaretli madde sayısı bir puan ya da risk ölçümü değildir; her madde ayrıca araştırılması gereken bir soruyu gösterir.

Şimdi ne yapmalı?

Resmi kaynağı esas alın

Tasfiye süreci, ödeme takvimi ve oranları hakkında yalnızca SPK duyuruları, KAP açıklamaları ve tasfiye bankalarının (Tera fonları için Türkiye İş Bankası; A1, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus, Pusula fonları için TC Ziraat Bankası) resmi kanallarına itibar edin. SPK 23.09'da 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin' uyarısı yaptı.

Kaynak1A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'2A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon

Pay bakiyenizi kendiniz görün: MKK e-YATIRIMCI

Hangi fonda kaç pay bulunduğunu MKK'nın e-YATIRIMCI hizmeti ve fonu aldığınız banka/aracı kurum hesabınızdan izleyebilirsiniz. Tasfiye ödemeleri pay oranına göre yapılacağı için bakiye kaydınızı (ekran görüntüsü, hesap ekstresi, işlem dekontları) saklayın.

Kaynak1A MKK — e-YATIRIMCI hizmeti (kayden varlıkların yatırımcı tarafından izlenmesi) ana sayfası2A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon

Bekleyen iade talimatınızı belgeleyin

SPK kararına göre 17.09 saat 13.30 sonrası iade talimatları tasfiye kapsamına alındı ve TEFAS'ta gerçekleşmemiş iade talimatları öncelikli ödenecek. Verdiğiniz talimatın tarih/saatini gösteren kaydı saklayın; durumunu aracı kurumunuza yazılı sorun.

Kaynak1A SPK Bülteni 2026/61 (17.09.2026): tasfiye usul-esasları, İş Bankası/Ziraat, 131 fon

Süreyi bilin: 6 ay (daha erken bitebilir)

SPK tasfiye süresini 3 aydan 6 aya uzattı ve bunun '6 ay sürecek anlamına gelmediğini' belirtti; ödemeler varlıklar nakde döndükçe kısım kısım yapılabilir.

Kaynak1A SPK basın duyurusu (21.09.2026): tasfiye süresi 3→6 ay, 'daha erken bitebilir'

Dolandırıcılık uyarısı: vekâlet ve ücret isteyenlere dikkat

Kriz dönemlerinde 'paranızı geri alırız' vaadiyle vekâlet, ön ödeme veya kişisel/hesap bilgisi isteyen gruplar ve sahte hesaplar türer. Uzmanlar fon mağdurlarını gruplara vekâlet vermemeleri konusunda uyardı; DMM, ödemeler için vatandaştan ücret/vergi alınacağı iddiasını yalanladı. Şifre, SMS kodu, e-Devlet bilgisi paylaşmayın; resmi kurumlar bu bilgileri telefonla/sosyal medyadan istemez.

Kaynak1B Karar: fon mağdurları X'te örgütleniyor; uzmanlar gruplara vekâlet verilmemesi konusunda uyarıyor2B NTV (25.09.2026): DMM — fon ödemeleri için vatandaştan vergi/ücret alınacağı iddiası asılsız

Söylenti ve 'kesin oran' paylaşımlarına kapılmayın

'Yüzde şu kadar ödenecek', 'devlet tamamını karşılayacak' gibi gayriresmi rakamlar doğrulanmadıkça bilgi değildir. Öncelik tartışması (PPF ve küçük yatırımcı) şimdilik köşe yazısı aktarımıdır, resmi metin yoktur.

Kaynak1C Sabah, Dilek Güngör köşe yazısı (27.09.2026): PPF ve 1 mn TL'ye kadar yatırımcıya öncelik talimatı aktarımı (resmi metin yok)2A SPK basın duyurusu (23.09.2026): 131 fonda MKK kayıtlarına göre 455.758 tekil yatırımcı; 'yalnızca resmi kaynaklara itibar edin'

Hak arama yolları (genel bilgi)

Genel olarak yatırımcılar SPK'ya şikâyet başvurusu yapabilir, ceza soruşturmasında 'zarar gördüğünü' bildirerek savcılığa başvurabilir, fon yöneticisi/kurucusu hakkında hukuk mahkemesinde tazminat yolunu değerlendirebilir. Hangi yolun, hangi sürede ve hangi maliyetle uygun olduğu kişisel duruma bağlıdır; bir avukata danışın. İnternetteki 'mağdur rehberi' içeriklerinin bir kısmı hukuk bürolarının tanıtım amaçlı yayınlarıdır.

Kaynak1C Hukuk bürosu içeriği (pazarlama niteliğinde; örnek olarak)2C Mahfi Eğilmez (19.09.2026): risk ve sorumluluk

Panikle portföy kararı vermeyin

Tasfiye dışındaki fon ve hisselerinizde karar vermeden önce kırmızı bayrak listesini (yoğunlaşma, grup hissesi, likidite, fiyatlama sıklığı) kendi portföyünüze uygulayın. Kriz dönemlerinde likit ve kaliteli varlıklar da geçici olarak düşebilir (16.09'da banka endeksi −%6,38).

Kaynak1B Sözcü (16.09.2026): BIST 100 −%5,54, devre kesici 16:04:32
Yatırım tavsiyesi değildir · hukuki danışmanlık değildir

Bu rehber genel finansal okuryazarlık amaçlıdır; YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR ve HUKUKİ DANIŞMANLIK DEĞİLDİR. Rakamlar belirtilen kaynaklardan alınmış ya da formülü gösterilerek hesaplanmıştır; 'varsayımsal' etiketli örnekler tahmin değildir. Oranlar ve çarpanlar temel göstergelerle açıklanması güç fiyatlamaları gösterir, suç kanıtı değildir. Masumiyet karinesi geçerlidir: 27.09.2026 itibarıyla kamuya açıklanmış iddianame yoktur; gözaltı ≠ tutuklama ≠ iddianame ≠ mahkûmiyet; suç duyurusu ≠ suç tespiti; dondurma (idari) ≠ el koyma (yargısal). 'Ponzi benzeri', 'manipülasyon' gibi nitelemeler yalnız kimin söylediği belirtilerek kullanılmıştır.