Mekanizma hesabı; tahmin ya da suç tespiti değildir. Formüller verideki rakamlarla yeniden hesaplanabilir.
Finansal yorum · FY04
TLY %4.233: getirinin kaynağı grup ve sığ hisseler
Hesap: TLY 2025 getirisi %4.233 (faaliyet raporu). Portföy: hisse %80,43; en büyük pozisyonlar DSTKF, OZATD, TEHOL, TRHOL, PEKGY; ilk 5 ≈ %77,85 (agregatör).
Formül: 1 TL × (1 + 42,33) = 43,33 TL ; BIST 100 2025: 11.262 / 9.831 − 1 = +%14,6
Yorum:Getiri, fonun sahip olduğu birkaç sığ hissenin fiyat artışından geliyor. Fon büyüdükçe aynı hisselere yeni para akması fiyatı daha da artırabilir (Euronews'un 'kendi kendini besleyen döngü' tarifi). Bu döngü tersine döndüğünde aynı mekanizma kaybı büyütür.
Ne göstermez: Fiyat artışının ne kadarının fonun kendi alımlarından kaynaklandığı veriyle ayrıştırılamadı; SPK/savcılık incelemesi bu soruya bakıyor. Getiri tek başına suç göstergesi değildir.
Doğru · çok kaynak — gerekçeyi göster
DOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Finansal yorum · FY05
Döngüsel sahiplik değerlemeyi nasıl büyütebilir (mekanik)
Hesap: Oranlar (30.06.2026 sunumu): TLY → TERA %11,21, TRHOL %21,68, TEHOL %5,45; TERA → TRHOL %41,21; TRHOL → TERA %7,49. 15.09 PD: TERA 156,8; TRHOL 135,0; TEHOL 95,4 mlr TL.
Formül: TLY'nin grup payları ≈ 0,1121×156,8 + 0,2168×135,0 + 0,0545×95,44 ≈ 52,0 mlr TL ; TERA'daki TRHOL payı ≈ 0,4121 × 135,0 ≈ 55,6 mlr (TERA PD'sinin %35'i)
Yorum:Mekanik zincir: TRHOL fiyatı ↑ → TERA'nın elindeki TRHOL paylarının değeri ↑ → TERA özkaynağı/kârı ↑ → TERA fiyatı ↑ → TRHOL'deki TERA payı ↑ ... ve TLY bu üç hisseyi tuttuğu için fon getirisi ↑ → yeni yatırımcı → yeni alım. Aynı değer iki-üç bilançoda birden sayılır; toplam grup PD'si, grubun dışarıya karşı net değerinden büyük görünür.
Ne göstermez: Bu bir muhasebe/yapı gözlemidir; kasıt veya usulsüzlük göstermez. Oranlar Haziran tarihli; Eylül'deki güncel paylar bilinmiyor.
Doğru · çok kaynak — gerekçeyi göster
DOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Finansal yorum · FY18
PPF'nin 'risksiz' algısı ile içeriği
Hesap: TP2 (Tera PPF) ~224,4 mlr TL / ~167 bin yatırımcıyla temerrüt (16.09); Pusula PPF 112,7 → 25,2 mlr TL (−%77,6); PPF'lerden bir haftada 313,7 mlr TL çıkış.
Formül: Pusula PPF değişimi = 25,2 / 112,7 − 1 = −%77,6 ; yatırımcı 55.256 → 39.320 (−%28,8)
Yorum:Büyüklükteki düşüş yatırımcı sayısındaki düşüşten çok daha fazla: büyük tutarlı yatırımcılar önce çıkmış görünüyor. 'Günlük nakit' vaat eden bir fonun temerrüdü, içeriğin kısa vadeli ve karşı taraf açısından sağlam varlıklardan oluşmadığını düşündürür; SPK 2025 sonunda PPF'lerde de açıklanamayan fiyat hareketi gözlediğini söyledi.
Ne göstermez: TP2'nin temerrüt anındaki kalem bazlı portföyü bu çalışmada doğrulanamadı; 'TP2'nin repo ile Destek'e nakit sağladığı' iddiası tek kaynak [D] ve doğrulanmadı.
Doğru · çok kaynak — gerekçeyi göster
DOĞRU · çok kaynak — ≥2 bağımsız [B] kaynak; doğrulama çürütmedi
Finansal yorum · FY19
28.08 yoğunlaşma kuralı ve zorunlu satış matematiği
Hesap: Kural (haber ifadesiyle): tek hisse %5; %5'i aşanların toplamı %20; fazla süre içinde azaltılacak. DSTKF'de Tera fonları sermayenin %10,20'si (01.09) ≈ 34,0 mn lot; DSTKF hacmi 15.09: 548.381 lot, 25.09: 282 lot.
Formül: Satış süresi (tüm hacmi tek başına alarak) = 34,0 mn / 548.381 ≈ 62 seans (kriz öncesi) ; 34,0 mn / 282 ≈ 120.567 seans (25.09)
Yorum:Kural, yoğunlaşmayı azaltmayı amaçlayan doğru yönlü bir düzenlemeydi; ancak sığ hissede zorunlu satış, satışın kendisi fiyatı düşürdüğü için fon değerini, dolayısıyla çıkışları tetikleyebilir (Tezmen de paniği SPK kararının tetiklediğini savunuyor — zamanlama doğru, nedensellik tartışmalı). Asıl kırılganlık, kuraldan önce oluşmuş yoğunlaşmadır.
Ne göstermez: Kuralın tam metni, geçiş süresi ve fonların satış takvimi bu çalışmada birincil kaynaktan okunmadı; 8 Eylül OZATD alımı gibi veriler fonların yoğunlaşmayı her durumda azaltmadığını düşündürüyor (teyitsiz).
Teyit bekliyor — gerekçeyi göster
TEYİT BEKLİYOR — tek [B] kaynak veya belge görüntüsü